Munaðarlausar myndir

„Varstu nú hlunnfarinn?“

Vangaveltur frá Mats

Ef mynd er birt án nafns höfundar, getur verið um stolna mynd að ræða þar sem notandinn vill ekki greiða fyrir – eða munaðarlaus mynd þar sem ekki liggur fyrir hver á höfundaréttinn og telur notandinn sig því ekki þurfa að hafa nokkrar áhyggjur.

Svo einfalt er málið hins vegar ekki.

Í fyrsta lagi á alltaf að vera til staðar samningur um höfundaréttarþóknun fyrir birtingu. Annað er þjófnaður og ber að kæra til lögreglu. Þaðan fer málið siðan fyrir domstóla sem opinbert mál. Bætur eiga þá að nema upphæð sem nemur almennt viðurkenndri þóknun fyrir notkun að viðbættu refsigjaldi, eftir atvikum - allt að 100 % álagi.

Í öðru lagi eiga aðilar ekki að komast upp með að tala af óvirðing um munaðarlausar myndir og ypta bara öxlum. Hér geta einfaldlega verið um myndir að ræða þar sem höfundaréttarmerkingar hafa verið afmáðar af einhverjum (þriðja aðila) af ásettu ráði eða alveg eins af skort á betri vitund. Höfundurinn hefur eftir sem áður töglin og haldirnar og hann þarf bara að sanna rétt sin á óvéfengjanlegan hátt.

Best er að slik mál sú nálguð af varuð – án stóryrða og fullyrðinga um þjófnað. Ef vel er haldið á spilunum, er liklegara en ekki að menn nái saman og geta slík glappaskot notandans alveg eins gert hann að traustum viðskiptavini til framtíðar.

Ef menn treysta sér ekki sjalfir til að sækja rétt sin eða verða kveðnir í kútinn,  getur borgað sig að yfirgefa vígvöllin áður enn allt er komið í óefni. Þá á alls ekki að nefna kröfuupphæðir heldur láta lögfræðing sækja málið. Það getur tekið töluverðann tíma og ef svo ólíklega vill til að myndhöfundur tapi málinu getur verið um þó nokkurn málskostnað að ræða svo sem þingfestingargjald, ákæru og málsvarnarlaun til lögfræðings osf.

Myndstef tekur að sér innheimtu slikra mála. Afskipti þeirra komi hinsvegar varla til greina hafi myndhöfundur þegar gefið út reikning,  þvi krafa þeirra byggist alfarið á þeirri gjaldskrá sem samþykkt er af Menntamálaráðherra. Uppgjör frá Myndstef er þó aðeins borgað út tvisvar á ári í lok júni og fyrir áramot.

Menn eru eindregið hvattir til að kynna sér ymsa þá valkosti, sem fyrir hendir eru, vel áður en farið er af stað og forðast öll gífuryrði – þó vita skuld sé sárt þegar maður finnur að brotið sé á rétti manns. Sígandi lukka er ávallt best.

• Mats Wibe Lund's blog
• Tengjast til að setja inn athugasemd